Article Details
Ritalin op scholen Gooi groot probleemBericht geplaatst op: 1-6-2016



HILVERSUM - Paul (18) slikt illegaal Ritalin zonder recept. Waarom? „Ik denk door de prestatiedruk. Nu ik in 6vwo zit wil ik zo hoog mogelijke cijfers halen. Ik kan beter leren met Ritalin.”

Door Annemarie de Jong - 31-5-2016, 7:48 (Update 31-5-2016, 7:57)


Een schokkende uitspraak uit het profielwerkstuk van vwo’ers Sophie van Dongen (17) en Malouke van Nunen (18) uit Hilversum. Hun ’meesterproef’ is bekroond met de prestigieuze Onderwijsprijs van de Koninklijke Nederlandse Akademie voor Wetenschap (KNAW).
Om aan hoge verwachtingen op school te voldoen grijpt een groot aantal Gooise leerlingen naar een paardenmiddel: Ritalin. Niet omdat ze adhd of add hebben, maar om hogere cijfers te scoren. „Een pil waardoor je zin krijgt om te studeren en in een constante focus met je neus in boeken kunt zitten”, stellen Van Dongen en Van Nunen in hun onderzoek: ’Wat is de invloed van prestatiedruk op het gebruik van Ritalin onder middelbare scholieren?’
Zelf hebben de meiden het Hilversumse Comenius College ’overleefd’ zónder Ritalin. Tijdens examens haalden ze tot diep in de nacht door op koffie, Dextro Energy en doorzettingsvermogen. Natuurlijk hebben ze een pilletje overwogen. „Om het te ervaren. En wij voelen ook de prestatiedruk. De normen zijn tijdens onze middelbare schoolperiode vier keer verhoogd. Universiteiten stellen hoge toelatingseisen. Maar wij hebben besloten het echt niet te doen”, vertelt het duo, net klaar met het examen.


Signalen
De keuze viel op het onderwerp na signalen uit hun omgeving. „Ritalin slikken zonder voorschrift gebeurt op grote schaal in het Gooi. Het was heel makkelijk mensen te vinden. Iedereen kende wel weer iemand die het ook slikt. Het is een netwerk. Het was eerder zoeken naar scholieren die het níet wel eens gebruikt hebben.”
De meiden hielden een enquête onder 314 scholieren. Daarvan gaf 14 procent aan wel eens te hebben gebruikt zónder voorschrift. De piek ligt in het examenjaar. Op de havo misbruikt dan zelfs 33,3 procent het middel zonder doktersrecept. In het examenjaar op het vwo grijpt 17,3 procent minimaal één keer naar de Ritalin. „Soms wel zeven tot tien pillen per dag. Bijwerkingen als hoofdpijn nemen ze voor lief”, zegt Van Dongen.
Van de niet-adhd’ers slikt 65 procent Ritalin als ’fucusbooster’ om schoolprestaties te verbeteren. ’Studeren gaat vanzelf. Je hoeft je er niet toe te zetten’, vertellen ondervraagde jongeren. Ook als partydrug is Ritalin hot. Van de illegale gebruikers krijgt 91,2 procent het medicijn via een vriend(in) of gezinslid met adhd of add. 14,8 procent van de gediagnosticeerde adhd’ers verkoopt Ritalin wel eens door aan andere leerlingen. Tien pillen kosten meestal tien euro.


Cocaïne
’Schrikbarend’, vinden de jonge onderzoekers. „Omdat het verhandelen of in bezit hebben van Ritalin zonder voorschrijving in principe even strafbaar is als het verhandelen of in bezit hebben van cocaïne.” Mogelijk liggen percentages nog hoger. Van Nunen: „Onze enquête is afgenomen aan het begin van het schooljaar. En uit onderzoek blijkt dat examenkandidaten meer medicijnen gebruiken voor en tijdens hun examens.”
„Jongeren zien het als concentratiedoping. Net als koffie, maar dan beter. Ze weten dat het illegaal is, maar de pakkans is klein.” Ouders weten meestal van niets.
Ritalinmisbruik is bekend in het onderwijs. Nelleke Mylius, orthopedagoog en zorgcoördinator bij scholengemeenschap CVO ’t Gooi spreekt in het onderzoek van ’een slechte zaak’. „Ik ben me ervan bewust dat er in gedeald wordt en dat dat op de meeste scholen gebeurt. Ook op HBO’s en de universiteit en eigenlijk ook op de werkvloer.”
Volgens Van Dongen en Van Nunen geven ondervraagde leerlingen aan dat de prestatiedruk groot is. „Er wordt veel van leerlingen verwacht. Zeker in het Gooi. Ze hebben succesvolle, goed opgeleide ouders die willen dat hun kinderen het ook goed, of nog beter gaan doen. Die jongeren moeten presteren op school. Hebben een druk sociaal leven, werken en moeten ook nog hockeyen en een instrument bespelen. Scholieren krijgen al burn-outs. Als je er dan heel makkelijk een pilletje verkrijgbaar is, waarmee je je beter kan concentreren en makkelijker leert, dan snap ik dat eigenlijk best”, zegt Van Dongen.
„Je merkt die prestatiedruk ook aan het aantal bijspijkercursussen dat enorm is gestegen. Ik denk dat in elke klas zeker tien leerlingen naar zo’n dure training gaan. Allemaal om er voor te zorgen dat het kind een zo goed en hoog mogelijke opleiding kan volgen.” Ook blijkt dat meisjes de prestatiedruk als hoger ervaren dan jongens. Meisjes zouden ook vaker Ritalin zonder recept gebruiken.
De twee vwo’ers zijn verbijsterd over het hoge aantal jongeren met een adhd-diagnose. „Die wordt soms wel heel makkelijk afgegeven. Terwijl het kind misschien het niveau gewoon niet aan kan. Dus indirect bevordert prestatiedruk ook nog eens het gebruik van Ritalin mét voorschrijving.”
Ook schokkend, vindt het duo, dat ruim de helft van de adhd’ers alleen Ritalin slikt. Van Dongen: „Terwijl dat op de lange termijn niks oplost. Aan een combinatie met gedragstherapie heb je veel meer. We hebben verschillende professionals gesproken die zeggen dat Ritalin alleen in de allerergste gevallen een laatste redmiddel mag zijn.”
Ze pleiten voor landelijk onderzoek naar gebruik van Ritalin, de gevolgen op lange termijn en meer voorlichting. Hun boodschap aan illegale Ritalinslikkers? „Doe het niet.”


Bijwerkingen
Over bijwerkingen van Ritalin op lange termijn is nog niet veel bekend. Op de korte termijn liegen de klachten er niet om:
(Sterk) verminderde eetlust.
Groeiproblemen. Kinderen zijn gemiddeld twee centimeter kleiner en 2,7 kilo lichter.
Hoofdpijn, misselijk, buikpijn.
Ook een droge mond en duizeligheid komen vaak voor.
Extreme nervositeit en emoties.
Slaapproblemen.
Verhoogde bloeddruk en hartkloppingen. 
Karakterveranderingen als futloos en zombie-achtig gedrag.

Ritalin is de merknaam van het bekendste ADHD-medicijn. Ritalin - met de werkzame stof methylfenidaat - is alleen verkrijgbaar op recept. Het gebruik van methylfenidaat onder vier- tot en met achttienjarigen is in tien jaar tijd verviervoudigd, zo blijkt uit cijfers van de Stichting Farmaceutische Kengetallen. Methylfenidaat staat in de Opiumwet in dezelfde categorie als harddrug cocaïne


Klik hier voor het hele krantenartikel in de Gooi en Eemlander.


Terug

CVO 't Gooi | Postbus 153 | 1200 AD Hilversum | tel: 035 - 621 57 51 | fax: 035 - 624 85 61 | cb@cvogooi.nlontwerp en realistaie SchoolMaster BV